Giỏ hàng
[LỚP 7-9] VŨ TRỤ VÀ HOA SEN

Danh mục sách hayNgày: 24-01-2018 bởi: Sách ơi mở ra

[LỚP 7-9] VŨ TRỤ VÀ HOA SEN

ĐỌC SÁCH- SỰ KHỞI ĐẦU CHO MỘT HÀNH TRÌNH

- Tên sách: Vũ trụ và hoa sen

- Tác giả: Trịnh Xuân Thuận

- Nhà xuất bản Tri thức 


"Ánh sáng là sứ giả tuyệt vời của vũ trụ. Nó là bạn đồng hành của tôi. Nó cho phép tôi hiệp thông với vũ trụ và nghiên cứu nó. Chính ánh sáng đã mang tớinhững nốt và các đoạn nhạc rời rạc của giai điệu bí ẩn của vũ trụ mà con người đang cố gắng tái dựng lại trong toàn bộ vẻ đẹp huy hoàng của nó... Tim tôi luôn đập mạnh mỗi khi thấy được những hình ảnh tuyệt vời về những cánh tay xoắn của một thiên hà ở cách xa hàng tỉ năm ánh sáng hiện lên màn hình nối tới kính thiên văn. Ánh sáng đã kết nối tôi với vũ trụ. Nó cho phép tôi lần ngược trở lại với quá khứ, tới tận những thời xa xưa và thấy được thế giới khi đang hình thành".

Đọc những dòng này, khó có thể ngờ tác giả của nó là một nhà khoa học, một nhà vật lí thiên văn, bởi trái với những gì người ta vẫn gán cho khoa học- khách quan, vô âm sắc, mỗi dòng chữ đều có cái gì đó lấp lánh và tràn đầy cảm xúc.

Những dòng trên được trích từ cuốn "Vũ trụ và hoa sen" của Trịnh Xuân Thuận, một nhà vật lí thiên văn người Việt, tác giả của những cuốn sách viết về vũ trụ như "Hỗn độn và hài hòa", "Giai điệu bí ẩn", "Lượng tử và hoa sen", "Cái vô hạn trong lòng bàn tay"... Ở đó, thiên văn học, nghệ thuật, tôn giáo, khoa học đã gặp gỡ, hội tụ trong vẻ đẹp của văn chương. Tất cả tri thức nhân loại đã được diễn đạt bằng một thứ ngôn ngữ đầy rung cảm và cận nhân tình.

Cái gì đã tạo nên một Trịnh Xuân Thuận- một nhà Vật lí thiên văn, một nhà thơ, một triết gia, một Phật tử, một nhà hoạt động cho môi trường và hòa bình như chúng ta thấy? Cái gì đã tạo nên trí tuệ tổng hợp vĩ đại và trái tim giàu trắc ẩn ấy? Có lẽ người đọc sẽ tìm thấy câu trả lời trong những dòng sau đây.

"Niềm vui lớn nhất của tôi là được đọc, việc đọc cho phép tôi thoát khỏi sức nặng của cơ thể và đi lang thang bằng trí tưởng tượng. Cha tôi là một người yêu sách, và thư viện tại nhà tôi khá đồ sộ, đầy đủ sách văn học Pháp và Việt. Thư viện tại Trung tâm Văn hóa Pháp ở Sài Gòn cũng là một nguồn vô tận sách cũ và mới, tôi thường xuyên đến đó. Điều này không chỉ cho phép tôi làm quen với các tác giả lớn của Pháp- Dumas, Hugo, Verne, Saint Exupery khiến tôi say mê- mà còn khám phá các nhà văn toàn thế giới. Thám tử Sherlock Holmes và Hercule Poirot qua ngòi bút của Arthur Conan Doyle và Agatha Christie, đặc biệt thu hút tôi. Các quá trình tái lập hiện trường và phát hiện tội phạm, đầu tiên bằng trực giác và sau đó bằng các suy luận hợp logic và hợp lí đã thu hút tôi một cách rất bản năng. Sau này tôi nhận ra rằng, đây cũng là quá trình khám phá khoa học trong thiên văn học: các sự kiện thiên văn đã xảy ra hàng triệu, thậm chí hàng tỉ năm trước, các nhà nghiên cứu cũng như Sherlock Holmes, có mặt ở hiện trường rất lâu sau khi “tội ác” đã xảy ra, họ phải kiểm tra kĩ lưỡng hiện trường các sự kiện, tập hợp các chứng cứ quan trọng nhất và xây dựng một kịch bản chặt chẽ bao quát được các sự kiện và chứng cứ đó. Tôi nhận bằng tú Pháp, ban Toán sơ cấp, vào năm 1966, loại giỏi. Do là một học sinh xuất sắc, tôi thường xuyên nhận được các giải nhất trong nhiều môn, nên không có gì nghi ngờ việc tôi sẽ vào đại học sau khi tốt nghiệp phổ thông. Nhưng tôi sẽ theo chuyên ngành nào đây? Theo đuổi văn chương hay khoa học? Tôi có năng khiếu trong cả hai lĩnh vực. Các thầy của tôi đã cho tôi thi học sinh giỏi cả toán học và văn học. Gia đình tôi không có truyền thống khoa học, mà chủ yếu thiên về văn học. Hai ông tôi đều làm quan và là những học giả. Bố tôi, một thẩm phán, không ham thích đặc biệt với khoa học. Chúng tôi thường có các cuộc thảo luận dài về nhiều chủ đề khác nhau, và mặc dù ông rất quan tâm đến việc học hành của tôi, nhưng ông lại không gây áp lực và để cho tôi hoàn toàn tự do lựa chọn. Sau hết, việc đọc đã giúp tôi có sự lựa chọn cuối cùng. Trong số nhiều cuốn sách mang về từ Trung tâm văn hóa Pháp, có nhiều cuốn về cuộc đời của Albert Einstein đặc biệt thu hút sự chú ý của tôi. Thế giới như tôi thấy, trong đó nhà vật lí nói về khoa học và các lựa chọn triết học và chính trị của ông là cuốn sách gối đầu giường của tôi. Tôi bị cuốn hút bởi con đường của nhà khoa học lớn thế kỉ XX này.

Tôi đã rất ngạc nhiên và thán phục khi biết rằng, nhiều khám phá khoa học của thế kỉ trước- như sự giãn nỡ vũ trụ và vật lí lượng tử cùng với các cuộc cách mạng công nghệ đã làm thay đổi sâu sắc cuộc sống của chúng ta- như bom nguyên tử hoặc laser- đều mang dấu ấn thiên tài của ông. Tôi đã vô cùng ngưỡng mộ vị cha đẻ của thuyết tương đối, biểu tượng của trí tuệ thuần khiết, nguyên mẫu của các vị giáo sư đãng trí đầu tóc rối bù, luôn đắm chìm trong tư duy, mang khuôn mặt của lòng bác ái và nhân từ. Tính khảng khái của ông, xu hướng tự nhiên nổi dậy chống lại uy quyền và các định kiến, sự dấn thân vì những động cơ nhân đạo, chẳng hạn việc phản đối vũ khí hạt nhân hoặc các hoạt động ủng hộ một nhà nước Palestine cùng tồn tại hòa bình với Isarel, đã kích thích trí tưởng tượng của tôi. Tư tưởng về công lí và trách nhiệm xã hội của ông đã làm tôi say mê. Một trong những điều khiến tôi ngần ngại lựa chọn khoa học và sự nghiệp nghiên cứu, là sự cô lập mình trong tháp ngà, tách bản thân mình khỏi xã hội và thế giới bên ngoài. Tôi nghĩ rằng trở thành một nhà khoa học cũng giống như việc tuyên thệ và trở thành tu sĩ. Einstein đã chỉ cho tôi thấy rằng không nhất thiết phải như vậy.
Thế là xong: tôi sẽ theo bước chân của ông, tôi sẽ trở thành một nhà vật lí. Khoa học phù hợp với tôi; vốn bản chất là người tò mò ham hiểu biết, bị mê hoặc bởi sự vận hành của vũ trụ, tôi không ngừng tự đặt ra những câu hỏi thế nào và tại sao. Và ngoài ra, cũng còn một lí do thực tế hơn nhiều cho sự lựa chọn này: ở một nước đang phát triển như Việt Nam, các nhà khoa học có vị thế xã hội đáng kể hơn nhiều so với văn chương, và cơ hội tìm được một công việc lương cao cũng dễ dàng hơn sau khi tốt nghiệp". 

(Trích từ Vũ trụ và hoa sen, Trịnh Xuân Thuận, nxb Tri thức, trang 29)

- Nguyễn Ngọc Minh-


=====
📖 Sách ơi mở ra - Dự án phát triển văn hóa đọc
🏚️Thư viện đọc sách miễn phí cho trẻ em
👫 Khóa học Đọc thông minh - Viết sáng tạo
🔍Hotline: 01673761040
📪Website: sachoimora.vn