Giỏ hàng
TRẺ KHÔNG ĐỌC SÁCH BỞI VÌ CHA MẸ CHÚNG KHÔNG ĐỌC

Tài liệu cho phụ huynhNgày: 12-12-2017 bởi: Sách ơi mở ra

TRẺ KHÔNG ĐỌC SÁCH BỞI VÌ CHA MẸ CHÚNG KHÔNG ĐỌC

TRẺ KHÔNG ĐỌC SÁCH BỞI VÌ CHA MẸ CHÚNG KHÔNG ĐỌC

- Sách ơi mở ra xin giới thiệu một bài viết của TS. Jordan Shapiro đăng trên tờ Forbes. TS. Jordan Shapiro là thành viên cao cấp của Trung tâm Joan Ganz Cooney tại Sesame Workshop, nơi ông điều phối nghiên cứu và vận động chính sách về công nghệ số và chính sách giáo dục.

“Có một câu chuyện về văn hóa đang được nói đến rất nhiều hiện nay là cách mà các thiết bị điện tử đang kéo bọn trẻ ra khỏi những cuốn sách. Khi tôi gặp các giáo sư từ nhiều trường đại học và luôn nghe thấy rất nhiều lời phàn nàn rằng sinh viên không đọc sách nữa, bởi mắt họ đã chúi vào điện thoại rồi. Những-người-không-thích-công-nghệ cho rằng hiện nay chúng ta đang nuôi nấng một thế hệ chẳng hề được biết đến giá trị của văn học.

Câu chuyện giữa cái mới và cái cũ tiếp tục nằm ở hai thái cực đối lập. Có thể đó là trầm tích còn sót lại từ hệ tư duy chống- màn-hình luôn luôn ở bên lề thời hoàng kim của truyền hình. Giống như một câu chuyện thần thoại, trong đó Sách là kẻ thua cuộc trong cuộc chiến chống lại chủ nghĩa Công nghệ. Và Sách là người tốt còn Gorilla Glass là nhân vật phản diện.

Báo cáo mới nhất của Common Sense Media với tựa đề “Trẻ em, Trẻ vị thành niên và Việc đọc” đã cố gắng đưa ra “một bức tranh toàn cảnh về thói quen đọc của trẻ em ở Mỹ và thói quen đó đã thay đổi như thế nào trong cuộc cách mạng Công nghệ những thập kỷ gần đây”. Một nỗi sợ hãi khủng khiếp được đưa ra:

“Theo các nghiên cứu của chính phủ, kể từ năm 1984, tỷ lệ trẻ em 13 tuổi là độc giả hàng tuần đã giảm từ 70% xuống còn 53%, và tỷ lệ 17 tuổi đọc hàng tuần từ 64% còn 40%. Tỷ lệ trẻ em 17 tuổi không bao giờ đọc hoặc hiếm khi đọc tăng gấp ba lần trong giai đoạn này, từ 9% lên 27%."

Những số liệu thống kê này thật đáng ngạc nhiên. Nhưng tôi không chắc lắm về việc mình phải làm gì với các sản phẩm công nghệ. Các số liệu này hoàn toàn không có ý nghĩa gì với tôi.
Đối với tôi chúng ta đang sống trong một nền văn hóa dựa trên nền tảng chữ viết nhiều hơn bất cứ thời điểm nào trong quá khứ. Mọi người đọc suốt cả ngày. Google, Twitter, và Facebook bắt chúng ta đọc liên tục. Không ai có thể rời mắt khỏi các thiết bị điện thoại thông minh – về cơ bản là những cơ chế giúp cung cấp văn bản và thông tin. Chúng ta thực ra không hề gặp rắc rối với vấn đề KHÔNG đọc. Chúng ta liên tục kiểm tra email và các tin nhắn văn bản. Chính chúng ta đôi khi rất khó để thoát ra khỏi ma trận chữ cái này.

Vậy, vấn đề nằm ở chỗ chúng ta đang đọc cái gì? Có vẻ như là mọi người không đọc nhiều sách. Tôi không nói về những đứa trẻ, mà đang nói về chính người lớn chúng ta. Thậm chí kể cả những-người-không-thích-công-nghệ-mới cũng không hề đọc sách.

Tôi đã gặp rất nhiều người có bằng cấp học thuật cao nói với tôi rằng họ không có thời gian để đọc sách. Họ lướt qua bài phê bình sách trên New York Times để họ có thể tham gia vào các cuộc trò chuyện bên ly cocktail. Họ mua các phần tóm tắt từ mặt sau của các tạp chí trên máy bay. Tôi bị sốc về số lượng người đã hỏi tôi rằng cuốn sách của tôi có phiên bản sách nói không.

Vậy vấn đề có phải là lũ trẻ không đọc sách, hay vấn đề chính là chẳng còn ai đọc sách bởi nền văn hóa của chúng ta đã trở thành nền văn hóa chống lại học thuật và tri thức? Chúng ta thích đọc tạp chí và blog, những thứ đang tự nâng tầm chúng một cách khéo léo bằng cách không ngừng đặt ra các câu hỏi về giá trị nhân văn, giáo dục nghệ thuật tự do, và những bậc đại học phụ thuộc vào sách nhiều hơn các thuật toán và cơ sở dữ liệu. Những chương trình hùng biện luôn kêu gọi rằng chúng ta cần giáo dục STEM nhiều hơn, nhiều kỹ sư, nhiều doanh nghiệp hơn. Chúng ta bị bủa vây bởi một cơ chế chống-lại-sách, và chúng ta vẫn tự hỏi tại sao bọn trẻ không đọc sách.

Tôi sẽ thừa nhận rằng tôi là một người thiên vị. Tôi là một con người học thuật và tôi được trả tiền để đọc. Nhưng hai con tôi (một đứa 6 tuổi và một đứa 8 tuổi) cũng tự đọc rất nhiều. Không chỉ bởi vì tôi yêu cầu chúng đọc 30 phút mỗi ngày, và coi đó là điều kiện tiên quyết để được chơi video game, mà còn bởi vì cha chúng là một hình mẫu cho thói quen đọc. Cha chúng luôn đặt mua sách mới, và luôn đọc sách. Trong gia đình tôi, người lớn tức là người cảm thấy yêu thích và thoải mái với sách. Người trưởng thành tức là người quen thuộc với những đoạn viết tay dài.

Báo cáo của Common Sense Media cũng đồng ý với điều đó. “Cha mẹ có thể khuyến khích trẻ đọc” , họ giải thích “bằng cách giữ các bản sách in trong nhà, đọc chúng và sắp xếp thời gian hằng ngày để lũ trẻ đọc sách”.

Có một mối liên kết mạnh mẽ giữa hành động của cha mẹ và tần suất đọc sách thường xuyên của trẻ em. Ví dụ, trong những đứa trẻ đọc thường xuyên, 57% trong số đó có cha mẹ sắp xếp thời gian đọc hàng ngày cho con, so với chỉ 16% có cha mẹ ít đọc sách.

Tuy nhiên, khi nói đến sách, hầu hết các nghiên cứu đều chỉ ra rằng phương pháp phân phối văn bản không liên quan tới hành vi đọc. Hành vi đọc tốt không liên quan gì đến công nghệ. Màn hình máy đọc sách điện tử, máy tính bảng, máy tính xách tay đều có khả năng cung cấp những đoạn văn bản dài. Sách không liên quan gì đến giấy. Trên thực tế, các thiết bị điện tử chỉ tăng khả năng truy cập vào sách. Một báo cáo của Joan Ganz Cooney Center mới được công bố gần đây giải thích rằng “Một số lượng lớn trẻ từ 2 tới 10 tuổi đã dùng các thiết bị để đọc sách điện tử: 55% có máy tính bảng đa tính năng ở nhà, và 29% có máy đọc sách (62% đã tiếp cận sách ít nhất một lần bằng các thiết bị này). Trong số những đứa trẻ có thiết bị này ở nhà, một nửa trong số đó (49%) sử dụng để đọc, hoặc tự đọc hoặc đọc cùng với cha mẹ (30%). Vấn đề của sách, tại sao bọn trẻ không đọc chúng?

Các con tôi đọc cả trên iPad, máy đọc sách và sách giấy. Tôi chắc chắn về điều đó. Tôi đọc cùng các con tôi mỗi tối. Tôi đọc cùng các con tôi trong ngày. Tôi làm điều đó bởi tôi thấy đó như là một phần không thể thiếu đối với sự giáo dục chúng. Tôi không thể chỉ thuê các chuyên gia để thay tôi nuôi dạy các con tôi rồi sau đó phàn nàn rằng các giáo viên đó đang thất bại. Đối với tôi, rõ ràng rằng cha mẹ cũng cần phải cùng tham gia. Họ cần phải bảo đảm con của họ đọc sách.

Tất nhiên, sẽ dễ dàng hơn nhiều nếu chúng ta chỉ gói gọn câu chuyện trong cuộc chiến giữa giấy và công nghệ kỹ thuật số. Nó trao cho chúng ta quyền được không cần phải gắn kết với con mình. Chúng ta có thể đổ lỗi cho các sản phẩm video games và các ứng dụng (apps) hơn là tự trách chính mình. Các bậc cha mẹ cần phải nâng cao trách nhiệm như những người lớn có tư tưởng, thấu cảm, cởi mở. Và sách sẽ là một phần quan trọng của phương trình này. Nhưng thậm chí ngay cả khi chúng ta loại bỏ tất cả các thiết bị công nghệ kỹ thuật số ra khỏi cuộc sống thì con chúng ta vẫn sẽ không đọc, trừ phi chúng ta nói với chúng rằng sách là một phần quan trọng để trưởng thành.

Dạy lũ trẻ đọc sách. Và dạy chúng cần đọc điều gì. Báo cáo thường niên của Renaissance Learning “Trẻ em đang đọc cái gì?” cho chúng ta biết rất nhiều về những gì trẻ hiện đang đọc. Công trình nghiên cứu quy mô của họ chỉ ra rằng “Không tính dữ liệu về lượng bán hay dữ liệu thư viện. Nó sử dụng dữ liệu từ 318 triệu sách được đọc bởi 9,8 triệu học sinh, sinh viên của Mỹ để xác định xem những sách nào được đọc phổ biến nhất trong một năm nhất định. Đây là báo cáo rộng nhất ở Hoa Kỳ phản ánh xu hướng đọc của khối K12. “

Và họ có ba phát hiện thú vị là:

1. Xu hướng đọc theo giới tính bắt đầu ngay từ bậc tiểu học

Các bé trai học tiểu học đọc hàng tấn sách “Siêu nhân”, trong khi nó không hề xuất hiện trong danh sách 20 cuốn sách thường đọc của các bé gái. Khi đọc các thống kê này chúng ta thường hiểu rằng con trai và con gái có sở thích, thái độ đọc khác nhau. Tôi thì không tin điều đó, thay vào đó chúng ta có thể coi đây như là một minh chứng cho thấy chúng ta đang tạo ra một thế giới ngày càng phân biệt giới tính, nơi mà vai trò và các kỳ vọng về trí tuệ được chia theo cơ quan sinh sản sinh học. Nếu đây thực sự là điều là bạn muốn, với tất cả ý nghĩa, hãy giữ chúng. Nếu không, có hàng ngàn các cuốn sách không hề phân biệt theo giới tính, hãy để con bạn thấy rằng bạn suy nghĩ cao hơn những điều này.

2. Độ tuổi Trung học cơ sở (đặc biệt là lớp 6) đang đọc nhiều nhất trong các độ tuổi.

Số từ vựng trung bình của một học sinh học được tăng trong giai đoạn trung học cơ sở và bắt đầu giảm khi ở cấp Trung học phổ thông. Tôi cho rằng đây là một bằng chứng cho thấy cha mẹ đang gửi những thông điệp sai lầm về sách cho con họ. Chúng ta đánh giá cao sự biết chữ, cổ vũ để bọn trẻ có thể biết đọc càng nhanh được càng tốt. Nhưng khi những đứa trẻ này đến tuổi vị thành niên, chúng sẽ cố gắng mô phỏng theo hình mẫu người trưởng thành của chúng. Nếu người lớn không đọc sách, như vậy với chúng cố gắng hành động như một người trưởng thành đồng nghĩa với việc không đọc sách.

3. Các sách như Chạng vạng hay Đấu trường sinh tử phổ biến hơn nhiều so với các sách kinh điển.

Hiện nay, giáo viên thường xuyên chỉ định các sách này nhiều hơn là Shakespeare hoặc Don Quixote. Hầu hết trong số họ sẽ nói với bạn rằng bởi vì họ cho rằng đọc cái gì cũng tốt và những sách như thế này tăng mức độ đọc của học sinh. Một mặt nào đó, điều này có vẻ có lý. Nhưng ở mặt khác, chúng ta cần nhớ rằng những cuốn sách giả tưởng đó ưu tiên vấn đề thị trường và bán hàng hơn là đi sâu vào nội dung. Mục đích tạo ra doanh thu được đặt lên hàng đầu còn sự khám phá về văn hóa, con người được đặt phía sau. Điều này không có nghĩa hoàn toàn rằng các cuốn sách giả tưởng nổi tiếng là xấu, nhưng chẳng phải tự nhiên mà một số cuốn sách (kinh điển) có thể vượt qua các xu hướng kinh tế, chính trị, nhận thức luận qua hàng thế kỷ.

Cuối cùng thì, vấn đề cách các con chúng ta đọc và chúng đọc cái gì nói nhiều về thái độ của người lớn với việc đọc sách hơn là của bọn trẻ. Vậy các bậc cha mẹ hãy trở thành một hình mẫu về hành vi và thái độ mà bạn muốn con bạn noi theo.

- Jordan Shapiro, www.forbes.com -
Tào Nhung, dự án phát triển văn hóa đọc Sách ơi mở ra, dịch

- Bài viết mang tính tham khảo, mọi quan điểm thuộc về tác giả, không phản ánh tư tưởng của Sách ơi mở ra-

=====
📖 Sách ơi mở ra - Dự án phát triển văn hóa đọc
🏚️Thư viện đọc sách miễn phí cho trẻ em
👫 Nuôi dưỡng một người đọc tý hon trong ngôi nhà của bạn
🔍www.sachoimora.vn
📪sachoimora.ts@gmail.com